Sigara bağımlılığı, her yıl dünya genelinde sekiz milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açan önemli bir halk sağlığı sorunudur.
Sigara Bağımlılığının devam etmesinde ve sigarayı bırakma için yeterli motivasyon ve kararlılık gösterilememesinin bir çok nedeni vardır, sigara alışkanlığının nasıl algılandığı bunların başında gelen önemli bir faktördür. Sigara içmenin nasıl algılandığına dair düşünce kalıpları, sigara alışkanlığının gelişmesinde başlıca zihinsel mekanizmalardan biri olan “sosyal öğrenme “ sırasında şekillenir. Sosyal öğrenme sadece sigara değil genel olarak her türden madde bağımlılığının gelişmesine neden olan psikolojik mekanizmalardan biridir.
Sosyal öğrenme ile sigara alışkanlığı gelişirken, sigara içmenin “sağlığa ciddi zararlar veren bir kendine zarar verme davranışı” olduğu gerçeği yerine, “kabul edilebilir bir sosyal davranış” olduğu şeklinde bir çarpıtılmış gerçeklik oluşur. Böylece sigara gerçekte düzenli olarak içinde zehirli madde olduğunu bildiğin bir şeyi yemek gibi ciddi bir kendine zarar verme davranışı iken; kabul edilebilir ve zararı belirsiz bir “yaramazlık” gibi algılanır.
Oysa kişi kendine düzenli olarak verdiği zararı gerçek haliyle yani tehditkar algılasaydı, sigara içme her defasında, keyif verici, gerginlik giderici vb. gibi değil de, uzak durulması gereken bir tehlike olarak algılanırdı.
Her bir sigarayı yakmadan önce, sigara içmeyi neyin tetiklediğine, sigara içme alışkanlığınızı kendi zihninizde nasıl değerlendirdiğinize odaklanmanızı ve düşüncelerinizi incelemenizi öneririm. Sonra da, sigara içerek kendinize nasıl davrandığınızı, tam olarak kendinize nasıl bir zarar veriyor olduğunuzu, sigara dumanıyla akciğerlerinize duman pompalıyor olmanın ne anlama geldiğini sorarak, cevapları birine anlatır gibi kendinize anlatarak tekrar gözden geçirmenizi öneririm. Böylece sigarayla ilgili düşüncelerinizdeki çarpıtılmış gerçekleri yeniden yapılandırmanız, bu zararlı alışkanlıkla olan ilişkinizi değiştirebilir. Biraz zaman ve kararlılık gerekli sadece. Bu ve benzeri çalışmalar için, psikoterapi desteği almak kararlılık ve motivasyona çok önemli bir katkı sağlayarak fark yaratır.
Unutmayalım, sigarayı bırakmak için atılan her adım, sağlıklı bir geleceğe açılan kapıdır. Bu özel günde, sağlık profesyonelleri olarak hatırlatıyoruz: Bırakmak için hiçbir zaman geç değil!
